Zowel in de media als via de mail kreeg ik vele reacties op het boek van Jan Timman en mij.
Hier wat informatie en een kleine bloemlezing:
7 Sport.7, TG 19-03-2026, NL 1 – Sport
Van: Willem van der Wel
Onderwerp: Schitterend boek
Datum: 17 april 2026 om 14:13:32 CEST
Geachte heer Böhm,
Ik wil u complimenteren met het schitterend geschreven boek “Herinneringen van twee schaakvrienden”.
Het is werkelijk prachtig geschreven door Jan Timman en u en ik heb het in één adem uitgelezen en ga nu de partijen nog spelen.
Vooral de Rotterdamse verhalen zijn prachtig want ik kende de locaties heel goed…
Café Timmer, De Drie Ballons, Hoboken, de Twijfelaar en AMVJ naast het Rijn hotel.
Wat een prachtige tijd was dat.
Ook kende ik John Schell die als ik het goed heb een soort van uitsmijter was in De Twijfelaar. Ook kende ik Hennie Maliankay uit de tijd dat hij speelde bij schaakvereniging Schiebroek alwaar veel goede schakers gespeeld hebben.
Deze verhalen en natuurlijk de schaakverhalen van jullie beiden hebben mij niet onberoerd gelaten.
Nogmaals dank voor dit boek en het zal een prominente plaats krijgen in mijn boekenkast.
Met groet, Willem van der Wel
Signeersessie Hans Böhm Schaaktafel.
Woensdag 22 april komt Hans Böhm naar de IGC om zijn onlangs verschenen boek “Herinneringen aan twee schaakvrienden” te signeren.
Het fraai geïllustreerde boek dat hij samen met Jan Timman schreef in de negen maanden voorafgaand aan zijn overlijden.
Deze speciale uitgave wordt nu al gezien als een historisch document waarbij de verwikkelingen in de jaren 70 t/m 90 omtrent de top van de internationale schaaksport mooi wordt omschreven. Het boek leest voor zowel de schaker als niet-schaker makkelijk weg met leuke anekdotes, en voor de liefhebber ook nog een weergave van de 10 mooiste schaakpartijen en schaakstudies van Jan Timman.
Vanaf 18:30 zal Hans in de clubzaal tijdens de maandelijkse editie van de schaaktafel dit bijzondere boek bespreken.
Uiteraard staat de gastvrijheid van de schaaktafel open voor alle IGC-leden die hierbij willen aanschuiven.
Op 7 mei 2026, om 18:57 heeft Jeroen Clermonts het volgende geschreven:
Geachte heer Böhm,
Via deze weg wil ik u bedanken voor het mooie boek dat u geschreven heeft over het leven van twee schaakvrienden. Wat moet Jan Timman een fantastische man zijn geweest. Ik heb genoten van de avonturen die u beschrijft, de schakers uit die tijd en de foto’s na elk hoofdstuk.
Zo’n 20 jaar geleden was ik begin 20 en ik speelde net een paar jaar schaak. Auto-didactisch heb ik mezelf naar een rating van rond de 2000 toegewerkt. Er had veel meer in gezeten maar te laat begonnen en toen de kinderen kwamen werden andere zaken belangrijk. Met een vriend nam ik destijds deel aan een snelschaaktoernooi in Waalwijk waar ook Jan Timman aan mee deed. In de ochtend werd iedereen ingedeeld over 20 groepen. Ik had het geluk bij Jan (ik hoop dat ik Jan mag zeggen) in de groep te komen. Ik speelde een variant uit het Schots die ik in een boek van Jan had gelezen. Natuurlijk ging ik er keihard af. Na afloop vroeg ik zo beleefde mogelijk: ‘waar denkt u dat het fout ging?’. Als antwoord kreeg ik: ‘ik ga even naar de Lobby’. Vlak daarna hoorde ik dat Jan samen met John van der Wiel pas om 4:30 terug was gekomen bij het hotel:).
In de middagpauze zag ik u zitten met een kop soep onder het trappenhuis op de gang. Mijn ouders waren helemaal fan van ‘Ook dat nog’ en ik kende u ook van televisie. Ik besloot een poging te wagen om tot een praatje te komen. Ik vroeg: ‘speelt u ook mee?’. Uw antwoord: ‘nee helaas…was het maar zo’. Dus ik keek op zij waarna u vervolgde: ‘ik heb zo de eer om aan de hooggeëerde gasten de partijen toe te lichten. Daar heb ik helemaal geen zin in. Had liever zelf meegespeeld’. Dat antwoord ben ik nooit vergeten. Ik kon het toen echt waarderen dat u daar direct zo open en eerlijk over was. Ook het commentaar dat u gaf in Wijk aan Zee vond ik erg leuk. De broodjes kroket die u weg gaf en de grappen tussendoor. Heel jammer dat dit verdwenen is. Afgelopen januari was ik weer in Wijk aan Zee. Het geheel kwam wat mechanisch op me over. De charme is er in mijn ogen een beetje af.
Enfin..nu zal ik stoppen.
Dank nogmaals voor het mooie boek. Het heeft me veel leesplezier opgeleverd.
Met vriendelijke groet, Jeroen Clermonts,Elst (Gelderland)
Hai Hans,
In 2 rukken uit. Zeer goed boek, boeiend, ontroerend.
Geheel geslaagd.
Ik hoop dat je er veel succes mee zal hebben.
Groet, Tim Krabbé
Beste Hans,
De boekenpresentatie gisteren was een leuke happening waarvan ik – en de anderen zo te zien ook – erg hebben genoten.
Nadat ik diezelfde middag al begon met het lezen van het boek, heb ik het vandaag in één ruk uitgelezen (!). Dat is nog eens een “page-tuner”! Het concept is, net als de inhoud, steengoed. Mijn complimenten!
Met vriendelijke groeten, Harold van der Heijden
…… je mag er met recht trots op blijven dat je dit hebt uitgebracht en het boek is natuurlijk een juweeltje geworden. het staat hier pontificaal met cover in mijn boekenkast en er zitten zelfs voor mij als leek zeer vermakelijke hoofdstukken in! De hele indeling van het boek is sowieso al uniek geweest.
Marcel van der Kraan
Beste Hans,
Hoe verder ik kwam in het boek, hoe minder zin ik had het uit te lezen. Want ik wist hoe het zou aflopen. Jullie hebben er een mooi verhaal van gemaakt.
De inkijk dat het boek geeft in het leven van jou en Jan is boeiend.
Ik las het alsof ik een “fly on the wall” was, alsof ik bij jullie aan tafel zat mee te luisteren naar gesprekken tussen twee kameraden.
Alleen de taartjes en de wijn heb ik aldus jammer genoeg niet genoten.
Ik heb Jan slechts een paar keer gesproken, maar heb altijd een sterke verbintenis gevoeld.
Het verdriet dat hij er niet meer is, voel ik.
Hans Pees
Op de schaaksite van Caïssa:
Biografie van Jan Timman en Hans Böhm
Wim Westerveld heeft op schaaksite een prachtige recensie geschreven over het recent uitgekomen, rijk geïllustreerde boek over het parallelle leven van Jan en Hans gedurende bijna 60 jaar: “Herinneringen van 2 schaakvrienden”.
https://www.sv-erasmus.nl/2026/05/met-de-dood-voor-ogen/
Zie ook: https://maxeuwe.nl/wp-content/uploads/2026/05/MEC_Mag_113.pdf. Het schaakmagazine van het Max Euwe-Centrum (MEC) staat met maar liefst 64 pagina’ s grotendeels in het teken van het leven en werk van Jan. In het MEC is een special uitgave van het boek verkrijgbaar (25 euro, oplage beperkt (50 stuks)), met een voorwoord van voorzitter Jaap van den Herik, die beide heren persoonlijk goed heeft gekend.
15 juni 2026
Goede avond Hans.
Wij hebben elkaar gistermiddag ontmoet in boekhandel Donner in Rotterdam. Ik had mij voorgenomen om je eerst te condoleren met het verlies van je goede vriend Jan. Helaas is het er gister bij ingeschoten. Bij deze alsnog. Ik ben blij dat ik jullie ooit samen ontmoet heb in de KRO studio in Hilversum met een uitzending van ” Man en Paard” in 1980 – 1981. Als trouwe luisteraar speelde we per briefkaart tegen Jan. Ook zag ik jou regelmatig in het TV programma ” Ook Dat Nog”. Was ook altijd een leuk programma ,mede door jou.
Zelf speel ik al ruim 45 jaar wedstrijden in de RSB competitie. En de laatste jaren ook in de KNSB competitie.
Ik wil je heel hartelijk bedanken voor het signeren van mijn boek. Ik ga het met heel veel plezier en aandacht lezen.
Is het gistermiddag nog druk geworden , na ons?
Ik hoop dat ik zo vrij mag zijn om je vaker te schrijven. Ik ben altijd fan geweest van jullie beiden.
Met vriendelijke groet, Eric Hill
Waarde Hans,
Van mijn goede vriend Jurgen Stigter ontving ik jouw persoonlijk gesigneerde exemplaar van “Herinneringen”.
Hartelijk dank voor je fijne “Voor Nico, veel leesplezier” tijdens DataBalk ‘26; ik heb jullie boek in één middag uitgelezen.
Heerlijke anekdotes, mooie context, en een bijzondere inkijk in hoe het leven ook als kunst kan worden geleefd, zonder gedoe.
Zouden meer mensen moeten doen, gewoon leven en genieten; dat het je goed mag blijven gaan samen met je wederhelft.
Mvg, Nico Pos
Natuurlijk schreef ik er zelf ook over in mijn rubriek voor De Telegraaf:
https://www.hansbohm.com/2013/?p=5709
Op 20 juni tijdens het HSG-Open is er ook een powerpointpresentatie over het boek, zie
https://www.hsgopen.nl/presentatie-hans-bohm-herinneringen-van-twee-schaakvrienden/
https://www.hsgopen.nl/waar-komt-een-jan-timman-plein/
Op 28 juni een signeersessie in Heerlen, pal voor boekhandel Van der Velden van Dam, georganiseerd door eigenares Monique van den Kerkhof.
zie https://www.hansbohm.com/2013/?p=5822
31 juli 2026
“Ik ben maar iets jonger dan de heren Böhm en Timman en heb als amateurschaker in mijn studententijd de opkomst van Timman op de voet gevolgd. Altijd leuk alle successen, teleurstellingen, gevechten om de macht in het topschaak en de filosofisch-relaxte levenshouding van de inderdaad wat dromerige Timman weer eens voorbij te zien komen. Schakers waren in mijn jonge jaren meer dan nu bohemiens, kleurrijke figuren die goed pasten in een tijd waarin het nog draaide om menselijke relaties. De anekdotes leveren al met al een aardig tijdsbeeld op; ook voor niet-schakers interessant. Schaaktechnisch treft het boek ook de juiste toon: heldere uitleg over de hoofdzaken zonder het dichte woud aan varianten waar zovelen op afknappen. Tot slot bevalt de stevige uitvoering van het boek mij ook: je krijgt het niet kapot. Kortom, gewoon even aanschaffen”.
John van Polen
zie https://www.hansbohm.com/2013/?p=5868
